Przewóz przez granicę Polski (UE) środków pieniężnych

Zasady przewozu przez granicę państwową Polski (UE) wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych określają przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe.

W przypadku gdy osoba wjeżdża do UE lub wyjeżdża z UE i przewozi środki pieniężne
o wartości 10 000 EUR albo więcej (lub równowartość w innej walucie), powinna zgłosić
w formie pisemnej i na żądanie przedstawić takie środki pieniężne właściwym organom
- w Polsce są nimi: Służba Celno-Skarbowa lub Straż Graniczna.

Sposób dokonywania potwierdzenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz wzór pisemnego zgłoszenia przywozu do kraju i wywozu za granicę tych wartości lub środków został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2007 r. Podróżny wypełnioną deklarację dewizową składa właściwemu organowi (jeden egzemplarz otrzymuje dla osoba składająca zgłoszenie przewozu środków pieniężnych).

Organy celne oraz organy Straży Granicznej mogą, w celu sprawdzenia, czy przywóz do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz ich wywóz za granicę odbywa się zgodnie z przepisami prawa dewizowego, podejmować czynności kontrolne na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli celnej lub kontroli granicznej.

Ogólne zezwolenie na odstępowanie od obowiązku zgłaszania wywozu za granicę oraz przywozu do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych – zgodnie z tymi przepisami  zezwala się rezydentom i nierezydentom przekraczającym granicę państwową z innymi państwami obszaru Schengen na odstępowanie
od obowiązku zgłaszania organom celnym lub organom Straży Granicznej przywozu do kraju oraz wywozu za granicę złota dewizowego lub platyny dewizowej bez względu na ilość oraz krajowych lub zagranicznych środków płatniczych o wartości przekraczającej łącznie równowartość
10 000 euro.

Obszar SCHENGEN – jest obszarem (strefą), na którym zniesiona została kontrola graniczna
na wspólnych granicach i zapewniona została swoboda przepływu wszystkich osób. Nie należy utożsamiać tej strefy z obszarem zajmowanym przez wszystkie państwa członkowskie UE, ponieważ obecnie strefa ta obejmuje łącznie terytoria 26 państw, w tym terytoria tylko 22 państw członkowskich UE: Austrii, Belgii, Republiki Czeskiej, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec, Holandii, Grecji, Hiszpanii, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Malty, Polski, Portugalii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgier, Włoch. Państwami Członkowskimi UE, które pozostają poza obszarem Schengen są: Wielka Brytania, Irlandia, Chorwacja, Bułgaria, Rumunia i Cypr.

 

 

 

Szczegółowe informacje poniżej

Zgodnie z art. 2 pkt 2 unijnego rozporządzenia (WE) 1889/2005 należy zgłosić środki pieniężne, które oznaczają:

-      zbywalne papiery na okaziciela, w tym instrumenty płatnicze na okaziciela, takie jak czeki podróżne, instrumenty zbywalne (w tym czeki, weksle i przekazy pieniężne) na okaziciela, indosowane bez ograniczeń, wystawione na fikcyjnego odbiorcę płatności lub występujące w innej formie, która powoduje przejście tytułu do nich przy ich przekazaniu, oraz instrumenty niekompletne (w tym czeki, weksle i przekazy pieniężne, które są podpisane, lecz nie zawierają nazwiska odbiorcy płatności;

-      gotówkę (banknoty i monety będące w obiegu jako środki płatnicze).

Zgodnie z art. 18 Prawa dewizowego, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 7, 10 i 13, w Polsce środkami pieniężnymi (podlegającymi zgłoszeniu) są ponadto:

-      banknoty i monety (w walucie polskiej i obcej) niebędące w obiegu jako środek płatniczy, lecz podlegające oficjalnej wymianie na taki środek;

-      złoto dewizowe i platyna dewizowa, tj. złoto i platyna w stanie nieprzerobionym oraz
w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej; złotem dewizowym i platyną dewizową są również przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców.

W rozumieniu prawa dewizowego (art. 2):

• rezydentami są:

-      osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w kraju oraz osoby prawne mające siedzibę w kraju, a także inne podmioty mające siedzibę w kraju, posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; rezydentami są również znajdujące się w kraju oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez nierezydentów,

-      polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa oraz misje specjalne, korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych;

• nierezydentami są:

-      osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę za granicą, a także inne podmioty mające siedzibę za granicą, posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; nierezydentami są również znajdujące się za granicą oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez rezydentów,

-      obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne obce przedstawicielstwa oraz misje specjalne i organizacje międzynarodowe, korzystające z immunitetów
i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych;

• nierezydentami z krajów trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne podmioty, posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu, mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach trzecich; nierezydentami z krajów trzecich
są również znajdujące się w tych krajach oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez rezydentów lub nierezydentów z innych krajów;

• krajem jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

• krajami trzecimi są państwa niebędące państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a także ich terytoria zależne, autonomiczne i stowarzyszone oraz terytoria zależne, autonomiczne
i stowarzyszone państw członkowskich Unii Europejskiej;

• krajowymi środkami płatniczymi są waluta polska oraz papiery wartościowe i inne dokumenty, pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej;

• wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa;

• zagranicznymi środkami płatniczymi są waluty obce i dewizy;

• walutami obcymi są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie;

• dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych;

• złotem dewizowym i platyną dewizową jest złoto i platyna w stanie nieprzerobionym
oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych
w technice dentystycznej; złotem dewizowym i platyną dewizową są również przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców.

UWAGA: Należy odróżnić „złoto, złoto platynowane, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu”, które klasyfikowane jest do pozycji CN 7111, od „złota dewizowego”
w rozumieniu prawa dewizowego.

Rozporządzenie (WE) 1889/2005 wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE, przy czym w myśl art. 1 ust. 2 jego przepisy pozostają bez uszczerbku dla działań krajowych podejmowanych w celu kontroli przepływów środków pieniężnych w obrębie Wspólnoty (UE).

W ramach takich właśnie działań – podejmowanych w celu kontroli przepływów środków pieniężnych w obrębie Wspólnoty – poszczególne państwa członkowskie UE mogą ustanowić własne, krajowe regulacje prawne (w Polsce są nimi ww. przepisy Prawa dewizowego), które mogą np. nakładać obowiązek zgłaszania środków pieniężnych również przy przekraczaniu granic wewnętrznych danego państwa członkowskiego UE (granic w obrębie Wspólnoty).

 

 

Podstawy prawne:

1.     Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 826),

2.     Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz. U. Nr 69, poz. 597),

3.     Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu dokonywania potwierdzenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz wzoru zgłoszenia przywozu do kraju i wywozu za granicę tych wartości lub środków (Dz. U. Nr 126, poz. 875),

4.     Rozporządzenie (WE) nr 1889/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie kontroli środków pieniężnych wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych ze Wspólnoty ( Dz. Urz. UE L 309 z dn. 25.11.2005 r.).